Bartosz Majda

adwokat

Specjalizuję się w obsłudze prawnej wykonawców konkurujących o zamówienia publiczne. Pomagam im w potyczkach z zamawiającymi oraz reprezentuję ich przed Krajową Izbą Odwoławczą. Przygotowuję umowy z podwykonawcami.
[Więcej >>>]

Chcesz wygrać przetarg? +48 691 597 219

Kara umowna za odstąpienie od umowy z zamawiającym

Bartosz Majda15 kwietnia 2021Komentarze (0)

Jeżeli zawierasz umowy o zamówienie publiczne to zapewne niejednokrotnie zastanawiałeś się, dlaczego tylko Ty jesteś zobowiązany do zapłaty kary umownej, a zamawiający nie.

Niestety jest to wynikiem faktycznej nierówności stron w tych relacjach. Jest tak pomimo tego, że teoretycznie występujesz wraz z zamawiającym jako równorzędna strona.

Dzisiaj przyjrzymy się sytuacji, w której zamawiający jednak zobowiązuje się do zapłaty kary umownej za odstąpienie od umowy.

Kara umowna za odstąpienie od umowy z winy zamawiającego

Ciekawą rzeczą, jaka występuje w umowach z zamawiającymi, jest kara umowna za odstąpienie od umowy z zamawiającym, którą to zamawiający powinien zapłacić wykonawcy czyli Tobie. Najczęściej zamawiający formułuje ją w taki sposób:

Zamawiający zapłaci Wykonawcy karę umowną w przypadku odstąpienia od umowy z przyczyn zależnych od Zamawiającego, w wysokości 5 % wynagrodzenia brutto.

Co się rzuca w oczy w takiej karze i co powinno wzbudzić Twoją czujność?

Wysokość kary umownej za odstąpienie od umowy

Kara umowna za odstąpienie od umowy z zamawiającymPo pierwsze, wysokość kary. Najczęściej jest ona znacznie niższa niż w przypadku, gdy odstąpienie od umowy nastąpi z przyczyn leżących po Twojej stronie. W takich sytuacjach kary umowne najczęściej zamawiający ustala w przedziale 10-25 %, a zdarzało mi się widzieć i wyższe.

Przy takiej konstrukcji umowy wprost widać, że naruszona jest zasada równości stron. Prosi się to o interwencję i doprowadzenie do zmiany takich postanowień, o czym będzie poniżej.

Ograniczenie możliwości dochodzenia odszkodowania

W przytoczonym przykładzie jest coś co ma moim zdaniem jeszcze większe znaczenie. Taki sposób sformułowania postanowień dotyczących kary umownej wyłącza możliwość dochodzenia przez wykonawców odszkodowania w realnej wysokości.

Dlaczego?

W przypadku zastrzeżenia kary umownej przyjmuje się bowiem, że jest to uzgodniony przez Ciebie z zamawiającym sposób naprawienia szkody. Jeżeli w umowie nie znajdzie się takie postanowienie:

Zastrzeżone kary umowne nie wyłączają możliwości dochodzenia przez Strony/Wykonawcę naprawienia szkody przewyższającej zastrzeżoną karę umowną do wysokości rzeczywiście poniesionej szkody, na zasadach ogólnych.

To Twoje możliwości dochodzenia odszkodowania od zamawiającego są w zasadzie ograniczone do wysokości wyłączenie tej zastrzeżonej kary. W moim przykładzie 5 % wysokości wynagrodzenia brutto.

Czy lepiej, żeby nie było zastrzeżonej kary umownej na rzecz wykonawcy?

Paradoksalnie może okazać się, że często będziesz w lepszej sytuacji, gdy w Twojej umowie z zamawiającym nie będzie on zobowiązany do zapłaty jakichkolwiek kar niż wtedy, gdy kary będą określone w nielicznych sytuacjach i niskiej wysokości.

Kiedy nie będzie kar, będziesz mógł bowiem dochodzić roszczeń odszkodowawczych na zasadach ogólnych. Oznacza to możliwość uzyskania odszkodowania do pełnej wysokości poniesionej przez Ciebie szkody.

Przykładowo, jeżeli realizujesz roboty budowlane, ale projekt, który dostarczył zamawiający jest wadliwy i nie można na jego podstawie wybudować, a zmawiający nie dostarcza nowego projektu, to po odpowiednim terminie możesz od umowy odstąpić. W takim przypadku należy Ci się całość wynagrodzenia wynikającego z umowy, a nie 5 % kary umownej.

Co ważne – w takim przypadku powinieneś domagać się zakładanego zysku, a nie całości wartości umowy. O tym, dlaczego tak napiszę w innym wpisie.

Co zrobić, gdy postanowienia umowy z zamawiającym są nieuczciwe?

Rozwiązania są następujące:

  • Odwołanie do KIO dotyczące treści SWZ lub OPZ.
  • Wniosek do zamawiającego o zmianę postanowień.
  • Odpuszczenie przetargu.

odwołanie do KIO

Moim zdaniem, jeżeli chcesz zmienić postanowienia umowne, to najlepsze co możesz zrobić to wniesienie odwołania do KIO. Jak wygląda takie działanie możesz dowiedzieć się z wpisów Jak zmienić SWZ (w tym umowę) oraz Jak wnieść odwołanie do KIO? .

Jeśli nie chcesz przeznaczać środków na zmianę postanowień umowy, to powinieneś chociaż zwrócić się do zamawiającego z prośbą o zmianę. W przypadku sporu na tle umowy będziesz mógł wskazać, że próbowałeś wpłynąć na jej treść.

Nie polecam natomiast przejścia obok takiej sytuacji obojętnie. W przypadkach spornych możesz się spotkać z zarzutem, że przecież znałeś umowę i nie zgłaszałeś żadnych uwag. Skoro tak to jest ona dla Ciebie wiążąca ze wszelkimi konsekwencjami. Niestety zamawiający często korzystają z takiej argumentacji.

Pamiętaj też, że nawet jeśli podpisałeś taką niekorzystną umowę to nie zawsze wszystko jest stracone. Warto przeanalizować ją całą, gdyż mogą znajdować się w niej postanowienia, które Cię uratują.

***

Po przeczytaniu: „Kara umowna za odstąpienie od umowy z zamawiającym”, zapraszam również do lektury:

Photo by Cytonn Photography on Unsplash

 

W czym mogę Ci pomóc?

    Twoje dane osobowe będą przetwarzane przez MAJDA STRZYŻEWSKA Kancelaria Adwokacka sp. p. w celu obsługi przesłanego zapytania. Szczegóły: polityka prywatności.

    { 0 komentarze… dodaj teraz swój }

    Dodaj komentarz

    Na blogu jest wiele artykułów, w których dzielę się swoją wiedzą bezpłatnie.

    Jeśli potrzebujesz indywidualnej pomocy prawnej, napisz do mnie :)

    Przedstaw mi swój problem, a ja zaproponuję, co możemy wspólnie w tej sprawie zrobić i ile będzie kosztować moja praca.

    Twoje dane osobowe będą przetwarzane przez MAJDA STRZYŻEWSKA Kancelaria Adwokacka sp. p. w celu obsługi komentarzy. Szczegóły: polityka prywatności.

    Poprzedni wpis:

    Następny wpis: